Afgebroken tand tijdens vakantie, wat te doen?
Een botsing tegen een surfplank, per ongeluk op een olijfpit bijten of gewoon de ijsblokjes van je Spritz kauwen: er zijn veel gelegenheden om een tand te breken! Of de tand nu licht beschadigd is of volledig uitgevallen, een snelle reactie vergroot de kans aanzienlijk om de tand te behouden.
Om te weten hoe je moet reageren, hebben we advies gevraagd aan Dr. Kohler-Grundman, tandarts.
Waarom breekt een tand?
Onze tanden worden dagelijks aan grote druk blootgesteld. Een onbehandelde cariës, bruxisme (onvrijwillig knarsen of klemmen van de tanden), plotselinge temperatuurwisselingen of verkeerd gebruik van de tanden (bijvoorbeeld om een verpakking te openen) kunnen ze verzwakken en tandbreuken bevorderen.
Een gebroken tand mag nooit worden genegeerd: zonder behandeling kan dit leiden tot pijn, een infectie of zelfs verlies van de tand. Snelle behandeling door een professional beperkt vaak de complicaties en verbetert de prognose van gebroken of uitgevallen tanden.
Wat zijn de juiste reflexen bij een gebroken tand?
Begin met rustig de situatie te beoordelen. Bloedingen in de mond komen vaak voor en weerspiegelen niet altijd de ernst van de verwonding.
Als er een stukje van de gebroken tand is losgekomen, vang dit dan op en bewaar het bij voorkeur in een steriele zoutoplossing of, als dat niet mogelijk is, in melk. Een uitgedroogd fragment is vaak moeilijker terug te plaatsen. Spoel daarna voorzichtig je mond met lauw water en breng bij bloedingen een steriel gaasje aan. Je kunt ook aan de buitenkant van de wang een ijspak of een zakje diepvrieserwten in een doek wikkelen om pijn, ontsteking en zwelling te beperken.
Neem zo snel mogelijk contact op met je tandarts. Een snelle consultatie is vooral belangrijk bij hevige pijn, zwelling, hevige bloeding of als de tand los komt te zitten.
En als de tand helemaal uit de mond is?
Dit is de meest kritieke tandheelkundige noodsituatie. Wanneer een blijvende tand volledig uitvalt, telt elke minuut voor de lange termijn prognose. De cellen die de wortel bedekken moeten vochtig blijven om te overleven. Als ze uitdrogen, neemt het risico op ankylose (samensmelting van de tand met het bot) sterk toe, wat kan leiden tot ernstige functionele en esthetische complicaties.
Ook in dit geval moet je de tand opvangen en bewaren in melk of een zoutoplossing en direct een tandarts raadplegen. Die kan beoordelen of het mogelijk is de tand weer vast te zetten.
Is een gebroken tand zonder pijn een ernstige situatie?
Ja. Zelfs zonder pijn blijft een gebarsten tand kwetsbaarder voor cariës, infecties en verergering van de scheur. Een controle bij de tandarts wordt daarom in alle gevallen aanbevolen.
In afwachting van de afspraak...
Geef de voorkeur aan zachte en lauwe voedingsmiddelen, vermijd zeer hete of koude dranken en kauw aan de tegenovergestelde kant van de beschadigde tand. Bij pijn kan paracetamol helpen om de pijn te verlichten. Een koud kompres op de wang kan ook de ontsteking verminderen.
Blijf een goede mondhygiëne behouden, maar vermijd te hard poetsen op het getroffen gebied.
En bij kinderen?
Een gebroken melktand vereist ook een consultatie. Naast het risico op infectie of pijn zal de tandarts controleren of de toekomstige blijvende tand niet door het trauma is aangetast.
Bij een gebroken tand is snel handelen het allerbelangrijkst. Zelfs als de pijn gering of afwezig is, kan een consult bij een tandarts vaak complicaties voorkomen en de kans vergroten om de tand te behouden. Op vakantie en in het dagelijks leven kunnen een paar goede reflexen het verschil maken.
